در زندگی هر کسی، یه لحظاتی هست که چیز جدیدی یاد میگیره.
گاهی اوقات، این فقط یه مطلب خاص نیست، یه نگاه خاصه. یه نگاه جدید، که همه چیز رو رنگ تازه ای میده.
تموم کردن کتاب Tractatus Logico-Philosophicus، چند هفته پیش، همچو تجربه ای بود. چنان تکونم داد، که هنوز مست تموم شدنشم. سبکی که ویتگنشتاین نوشته بودش، به این سبک
1
1-0-1
1-0-2
1-1
و ... بود. خیلی برام جالب بود. سختی نوشتن به این سبک اینه که دیگه نمیشه پشت پاراگراف های طولانی قایم شد، باید استدلالت رو در نمای کامل خواننده بگذاری. یا درسته، یا غلط، واضحه، نمیشه کش داد، یا مغلطه کرد.
برای خوندنش، همه اش رو پرینت کردم و چسبوندم به دیوار، نشستم به خوندن. هی باید رجوع میکردم به قبل و بعدش، که تعریف ها رو درست جای خودش بنشونم و ...
خلاصه تمام شد چند هفته پیش، چند گزاره آخرش رو این پایین مینویسم،
اینم عکسی که صادق ازم گرفت وقتی تموم شد.
برای فهم گزاره ها، فرض کنین که ویتگنشتاین قبل از اینها نشون داده که اساسا چه گزاره هایی رو میشه توسط زبان بیان کرد. یعنی اساسا به چه چیزهایی فکرکرد. به قول خودش، هدفش از این کتاب، این بود که مرزهای فکر کردن رو نشون بده. منتها مرز رو نمیشه نشون داد، چون اونوقت باید محدوده ای که بهش نمیشه فکر کرد رو هم روش فکر کرد، که محاله، بنابراین فقط میشه نشون داد که راجع به چه چیزهایی میشه فکر کرد و حرف زد.
وقتی ویتگنشتاین این کتاب رو نوشت، پا شد رفت مدارس ابتدایی درس بده، گفت که فلسفه تموم شد. خیلی داستان زندگی قشنگی داره این مرد، دارم میخونم داستان زندگیش رو.
بگذریم، این اون چند گزاره آخر کتاب:
6.5
When the answer cannot be put into words, neither can the question be put into words.
The riddle does not exist.
If a question can be framed at all, it is also possible to answer it.
6.51
Scepticism is not irrefutable, but obviously nonsensical, when it tries to raise doubts where no questions can be asked.
For doubt can exist only where a question exists, a question only where an answer exists, and an answer only where something can be said.
6.52
We feel that even when all possible scientific questions have been answered, the problems of life remain completely untouched. Of course there are then no questions left, and this itself is the answer.
6.521
The solution of the problem of life is seen in the vanishing of the problem.
(Is not this the reason why those who have found after a long period of doubt that the sense of life became clear to them have then been unable to say what constituted that sense?)
6.522
There are, indeed, things that cannot be put into words.
They make themselves manifest. They are what is mystical.
6.53
The correct method in philosophy would really be the following: to say nothing except what can be said, i.e. propositions of natural science—i.e. something that has nothing to do with philosophy—and then, whenever someone else wanted to say something metaphysical, to demonstrate to him that he had failed to give a meaning to certain signs in his propositions. Although it would not be satisfying to the other person—he would not have the feeling that we were teaching him philosophy—this method would be the only strictly correct one.
6.54
My propositions serve as elucidations in the following way: anyone who understands me eventually recognizes them as nonsensical, when he has used them—as steps—to climb up beyond them. (He must, so to speak, throw away the ladder after he has climbed up it.)
He must transcend these propositions, and then he will see the world aright.
7
What we cannot speak about we must pass over in silence.
کل کتاب رو هم اینجا گذاشتم به فرمت پی دی اف (
Tractatus Logico-Philosophicus). منتها یه ایراد داره، اونم اینه که صفحه 8 کتاب، یه شماره هست که نوشته 2.023 در حالیکه باید نوشته باشه 2.0232
از کتاب، توصیه میکنم که حتما مقدمه ویتگنشتاین رو بخونین، مقدمه راسل خیلی خوندن نداره، مگه اینکه کتاب رو بخونین.
همین.
پانوشت: اگه فکر میکنین "میفهمین" که problem of life یعنی چی، قطعا اشتباه میکنین!
